Presidenti i Sirisë ka akuzuar Izraelin për mbjellje të përçarjes dhe përpjekje për të “nxitur tensione dhe kaos” në vendin e tij, pasi ushtria izraelite goditi zemrën e Damaskut, duke pretenduar se po mbështeste pakicën druze, raportoi Al Jazeera .
Udhëheqësi sirian Ahmed al-Sharaa i quajti druzët një pjesë të patjetërsueshme të Sirisë në televizionin shtetëror të enjten në mëngjes dhe dënoi veprimet izraelite si një përpjekje për të nxitur përçarje.
“Ne pohojmë se mbrojtja e të drejtave dhe lirive tuaja është ndër prioritetet tona më të larta. Ne hedhim poshtë çdo përpjekje, të huaj apo të brendshme, për të shkaktuar përçarje brenda radhëve tona. Ne jemi të gjithë partnerë të këtij vendi dhe nuk do të lejojmë askënd të dëmtojë imazhin e bukur që përfaqëson Siria dhe diversiteti i saj”, tha ai, duke iu drejtuar drejtpërdrejt druzëve në Siri.
Ai shtoi se Izraeli po përpiqet ta ndajë kombin sirian dhe ta kthejë vendin në një skenë kaosi, por se sirianët e refuzojnë këtë. Sipas tij, populli nuk ka frikë nga një luftë e re, por zgjedh rrugën e interesit të Sirisë mbi shkatërrimin.
“Ne ua kemi besuar fraksioneve lokale dhe udhëheqësve shpirtërorë druzë ruajtjen e sigurisë në Suwayda, me qëllim që të shmangim përfshirjen e vendit në një konflikt të ri”, tha Shara.
Përpjekja e dytë për një armëpushim me Druzët
Zyrtarët e qeverisë siriane dhe udhëheqësit e pakicës fetare Druze njoftuan një armëpushim të përtërirë të mërkurën pas ditësh përleshjesh që kërcënuan tranzicionin politik të vendit pas luftës dhe nxitën ndërhyrjen ushtarake nga fqinji i fuqishëm Izraeli, raportoi Associated Press .
Kolona të forcave qeveritare filluan të tërhiqeshin nga qyteti i Suwaydës, por nuk ishte menjëherë e qartë nëse marrëveshja – e njoftuar nga Ministria e Brendshme e Sirisë dhe në një mesazh video nga një udhëheqës fetar druz – do të zbatohej. Një armëpushim i mëparshëm, i njoftuar të martën, u prish shpejt dhe një udhëheqës i shquar druz, Sheikh Hikmat al-Hijri, u distancua nga marrëveshja e re.
Sulmet izraelite vazhduan edhe pas shpalljes së armëpushimit.
Sulm i rrallë izraelit në zemër të Damaskut
Njoftimi pasoi një sulm të rrallë ajror izraelit në zemër të Damaskut, duke përshkallëzuar një fushatë që Izraeli thotë se synon mbrojtjen e druzëve dhe dëbimin e militantëve islamikë. Druzët janë një komunitet i rëndësishëm si në Izrael ashtu edhe në Siri dhe konsiderohen një pakicë besnike në Izrael, shpesh duke shërbyer në ushtri.
Përshkallëzimi në Siri filloi me rrëmbime dhe sulme midis fiseve lokale beduine sunite dhe grupeve të armatosura druze në provincën jugore të Suwayda. Forcat qeveritare, të cilat ndërhynë për të rivendosur rendin, u përleshën me milicitë druze, por në disa raste sulmuan edhe civilë.
Autoritetet e reja të Sirisë, kryesisht sunite, përballen me mosbesim nga pakicat fetare dhe etnike, veçanërisht pas përplasjeve në mars midis forcave qeveritare dhe grupeve pro-Assad që u përshkallëzuan në hakmarrje sektare. Qindra civilë nga pakica alevite, nga e cila rrjedh Assad, u vranë.
Nuk ka shifra zyrtare për viktimat nga përleshjet e fundit, të cilat filluan të hënën, kur Ministria e Brendshme tha se 30 persona ishin vrarë. Observatori Sirian për të Drejtat e Njeriut me seli në Britani tha se më shumë se 300 persona ishin vrarë deri të mërkurën në mëngjes, përfshirë katër fëmijë, tetë gra dhe 165 ushtarë dhe forca sigurie.
Izraeli kërcënon me përshkallëzim të ri
Izraeli ka kryer dhjetëra sulme ndaj trupave qeveritare dhe kolonave që lëvizin drejt Suwaydës, dhe të mërkurën goditi selinë e Ministrisë së Mbrojtjes Siriane, të vendosur pranë një sheshi të frekuentuar në Damask që është bërë një vend takimi që nga rënia e Asadit.
Sipas autoriteteve siriane, ky sulm vrau tre persona dhe plagosi 34 të tjerë. Një tjetër sulm izraelit goditi një zonë pranë pallatit presidencial në kodrat përreth Damaskut.
Ministri izraelit i Mbrojtjes, Izrael Katz, njoftoi në platformën X pas sulmit të parë në Damask:
“Goditja e dhimbshme ka filluar.”
Izraeli ka mbajtur një qëndrim agresiv ndaj autoriteteve të reja siriane, duke pretenduar se nuk dëshiron militantë islamikë pranë kufirit të tij. Forcat izraelite kanë pushtuar një zonë të demilitarizuar të patrulluar nga OKB-ja përgjatë kufirit siriano-izraelit në Lartësitë e Golanit dhe kanë kryer qindra sulme ajrore ndaj objektivave ushtarake në Siri.
Katz tha se ushtria izraelite “do të vazhdojë të sulmojë forcat e regjimit derisa ato të tërhiqen nga zona dhe së shpejti do të rrisë forcën e përgjigjes nëse mesazhi nuk kuptohet”.
Një zyrtar ushtarak izraelit, duke folur në kushte anonimiteti, tha se ushtria po përgatitej për “një mori skenarësh” dhe se një brigadë, e cila zakonisht numëron mijëra ushtarë, ishte tërhequr nga Gaza dhe ishte dërguar në Golan.
Ministria Siriane e Mbrojtjes më parë kishte akuzuar milicitë me shumicë druze në Suwayda për shkelje të armëpushimit të shpallur të martën.
Druzët kanë frikë për jetën e të afërmve të tyre në Suwayda
Raportet për sulme ndaj civilëve vazhduan të dilnin, dhe druzët me të afërm në zonën e konfliktit kërkuan me dëshpërim informacion në lidhje me fatin e tyre.
Në Jaramana, pranë kryeqytetit sirian, Evelyn Azzam, 20 vjeç, tha se kishte frikë se bashkëshorti i saj, Robert Kiwan, 23 vjeç, kishte vdekur. Çifti jeton në një periferi të Damaskut, por ai kishte udhëtuar për në Suwayda për punë dhe mbeti i bllokuar atje kur shpërthyen luftimet.
Azzam tha se ishte në telefon me të kur forcat e sigurisë po e merrnin në pyetje atë dhe kolegun e tij rreth lidhjeve të dyshuara me milicitë druze. Kur kolegu ngriti zërin, ajo dëgjoi një të shtënë. Roberti u qëllua ndërsa përpiqej të shpjegonte.
“Ai u qëllua në ije, për aq sa kam kuptuar unë. Një ambulancë e çoi në spital. Nuk kemi dëgjuar asgjë që atëherë,” tha ajo mes lotësh.
Një grua siriane nga Suwayda, e cila jeton në Emiratet e Bashkuara Arabe, tha se prindërit dhe motra e saj ishin fshehur në bodrumin e shtëpisë së tyre pranë spitalit, ku dëgjoheshin shpërthime dhe të shtëna me armë. Ajo foli në mënyrë anonime, nga frika se familja e saj mund të ishte shënjestër.
“I dëgjova duke qarë. Nuk i kisha dëgjuar kurrë më parë të qanin kështu”, tha ajo.
Një grua tjetër druze nga Emiratet e Bashkuara Arabe me familje në Suwayda tha se një i afërm i saj e kishte telefonuar për t’i thënë se shtëpisë së të dashurve të tyre i ishte vënë flaka ndërsa ata ishin brenda.
Kjo i kujtoi asaj sulmin e ISIS-it në Suwayda në vitin 2018, kur xhaxhai i saj, së bashku me shumë civilë, morën armët për të mbrojtur veten, ndërsa forcat e Assadit qëndruan mënjanë. Ai u vra në luftime.
“E njëjta gjë po ndodh tani. Luftëtarët druzë janë thjesht njerëz që mbrojnë provincën dhe familjet e tyre”, i tha ajo Associated Press.
Sekti fetar Druze filloi në shekullin e 10-të si një ndarje nga Ismailizmi, një degë e Islamit Shiit. Më shumë se gjysma e afërsisht 1 milion Druzëve në botë jetojnë në Siri. Shumica e pjesës tjetër janë në Liban dhe Izrael, duke përfshirë Lartësitë e Golanit, të cilat Izraeli i pushtoi nga Siria në luftën e vitit 1967 dhe i aneksoi në vitin 1981.
Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, tha të mërkurën se Uashingtoni ishte “shumë i shqetësuar” për dhunën midis Izraelit dhe Sirisë, të cilën ai e quajti si pasojë e një “keqkuptimi”, dhe shtoi se SHBA-të ishin në kontakt me të dyja palët për të rivendosur qetësinë.
